Internet na Wsi

 

Program e-VITA prowadzony był w latach 2004 – 2011. Miał na celu wsparcie wykorzystania technologii informacyjnych w rozwoju wsi i małych miast. Partnerami w programie byli Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności, Fundacja Wspomagania Wsi i Cisco Systems Poland (2004-2006). Realizatorką była Fundacja Wspomagania Wsi.

Program e-VITA

» do druku

e-VITA II (2006-2008)

e-VITA II w gminie Płużnica

Gmina Płużnica, położona w powiecie wąbrzeskim, liczy 5 300 mieszkańców i obejmuje 20 wsi. Znana jest ona w regionie z aktywności społecznej i dużej ilości działających organizacji pozarządowych. Proces budowania trzeciego sektora rozpoczął się w 1998 roku. Opracowano wtedy strategię rozwoju gminy zakładającej stworzenie dobrego systemu edukacji i przyjaznych warunków do rozwoju trzeciego sektora.  Powołano również pierwszą organizację pozarządową - Towarzystwo Rozwoju Gminy Płużnica.  Głównym celem tego stowarzyszenia była aktywizacja ludności gminy Płużnica, a szczególnie osób bezrobotnych.

W 2002 roku grupa młodzieży w wieku 20-24 lat, zachęcona sukcesami Towarzystwa, postanowiła włączyć się w działalność społeczną. Nie była jednak zainteresowana rozwiązywaniem problemów związanych z bezrobociem. Chciała zajmować się aktywnymi formami spędzania czasu wolnego i rozwijaniem swoich umiejętności. Dlatego też młodzi ludzie postanowili zawiązać swoją własną organizację.

W ten sposób powstało Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica. Na jednym z pierwszych spotkań zaplanowano między innymi takie działania jak zorganizowanie święta młodych, zabawy sylwestrowej, czy też organizowanie wieczorków filmowych. Wszystkie te pomysły zostały zrealizowane w późniejszym czasie.

Zdobywanie doświadczenia


Początkowy rozwój stowarzyszenia wsparły programy Fundacji Wspomagania Wsi. Najpierw cztery osoby wzięły udział w dwóch kolejnych edycjach Szkoły Młodych Liderów. Po warsztatach uczestnicy mieli możliwość zrealizowania projektu finansowanego przez fundację. W ten sposób członkowie przeprowadzili swoje dwa pierwsze przedsięwzięcia Kawiarenkę filmową i Sportowe niedziele. Zachęceni ich pozytywnymi efektami wnioskowali o kolejne dotacje, na coraz większe projekty.

Kolejnym istotnym wydarzeniem w historii organizacji było utworzenie świetlicy dla dzieci i młodzieży w Płużnicy. Na adaptację pomieszczenia byłej kotłowni i jego wyposażenie wolontariusze stowarzyszenia w 2003 roku otrzymali dotację w wysokości 10 000 zł z Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży w ramach programu Godzina Równych Szans.

W 2003 roku prezes stowarzyszenia został zakwalifikowany do wzięcia udziału w półrocznym programie wymiany młodzieży NetCorps 2003/2004. Czterech Polaków, czterech Ukraińców i ośmiu Kanadyjczyków spędziło trzy miesiące w Kanadzie i kolejne trzy na Ukrainie. Tematem programu był wpływ technologii informacyjnych na rozwój lokalnej społeczności. Udział w programie zaowocował między innymi corocznymi wymianami dzieci pomiędzy Płużnicą a Ostrohiem na Ukrainie. Od 2004 roku 40-osobowa grupa z Ukrainy przyjeżdża na kilka dni do Polski. Dzieci i opiekunowie zakwaterowani są w rodzinach, zwiedzają okolicę oraz prezentują swoją działalność artystyczną podczas koncertów. Następnie na tych samych zasadach płużnicka młodzież gości na Ukrainie.

Pierwsze projekty dotyczące Internetu

Zdobyta wiedza i doświadczenie zaowocowały również innymi przedsięwzięciami. W 2003 roku stowarzyszenie stworzyło pierwszą w gminie stronę w systemie portalowym, a w maju 2004 roku rozpoczęło budowę Płużnickiej Bezprzewodowej Sieci Komputerowej. Początkowo do sieci podłączone były cztery rodziny, które opłacały rachunek stowarzyszenia za Internet. W ten sposób osoby uczęszczające na świetlicę w Płużnicy mogły bezpłatnie korzystać z dostępu do globalnej sieci.

W tym samym czasie, gdy stowarzyszenie stawiało pierwsze kroki w budowie sieci, rozpoczynał się program Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Fundacji Wspomagania Wsi, noszący nazwę Wieś Aktywna Budowanie Społeczeństwa Informacyjnego e-Vita.  Organizacja nie mogła jednak do niego przystąpić, gdyż skierowany był on wyłącznie do samorządów gminnych. Członkowie stowarzyszenia szukali, więc innych źródeł finansowania swoich pomysłów na rozwój społeczeństwa informacyjnego. Na realizację jednego z nich otrzymali dotację w ramach konkursu Równać Szanse Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Projekt  obejmował zorganizowanie szkoleń dla młodzieży z zakresu tworzenia stron internetowych w systemie portalowym, radia internetowego i forum dyskusyjnego. Następnie młodzież zaplanowała i wdrożyła te usługi. Uruchomiony został portal młodzieżowy www.emisja.org, na którym młodzież mogła zamieszczać aktualności, wymieniać się poglądami, a raz w tygodniu nadawane były audycje radiowe.

Oczekiwanie na drugą edycję e-Vity

W drugiej edycji programu e-Vita zmieniono zasady dotyczące beneficjentów. Do konkursu przystępować mogły partnerstwa zawiązane między samorządem gminnym i przynajmniej jedną organizacją pozarządową. Partnerstwo mogło być reprezentowane przez urząd gminy lub przez organizację posiadającą osobowość prawną. Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica zaprosiło do współpracy Urząd Gminy Płużnica. Przygotowano wniosek, który zyskał uznanie ekspertów i Płużnica została zaproszona do udziału w programie.

Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica było wtedy organizacją, której roczny budżet wynosił około 60 000 zł. Organizacja nie zatrudniała na stałe pracowników. Opierała się głównie na pracy wolontariuszy. Płużnicka Bezprzewodowa Sieć Komputerowa rozbudowywana była z opłat abonamentowych. Obejmowała ona osiem nadajników, w sześciu wsiach.  Na jej budowę przeznaczono w latach 2004-2006 około 22 000 zł. Z usług dostępu do Internetu za jej pośrednictwem, przed otrzymaniem dotacji z programu e-Vita II, korzystało 95 rodzin.

Przebieg programu

Pierwsze pół roku przeznaczone było na szczegółowe zaplanowanie przyszłych działań dotyczących informatyzacji. Odbyły się spotkania konsultacyjno-informacyjne z przedstawicielami rolników, przedsiębiorców, sołtysów, organizacji pozarządowych, nauczycieli, samorządu gminnego oraz młodzieży. Ich głównym celem była diagnoza aktualnego stanu wykorzystania technologii informacyjnych w poszczególnych grupach beneficjentów programu oraz identyfikacja podstawowych problemów lokalnych, których rozwiązanie ułatwiłoby wykorzystanie tych technologii. Następnie przystąpiono do tworzenia założeń strategii informatyzacji gminy Płużnica. Podczas kilku spotkań roboczych określono zasoby gminy, dokonano  analizy SWOT i PEST, stworzono wizję, misję i cele strategiczne w zakresie informatyzacji oraz opracowano koncepcję ośmiu projektów związanych z Internetem.

Kolejnym etapem planowania były warsztaty dla osób zainteresowanych konkursem Internet w lokalnych działaniach. Efektem pracy grup roboczych było przygotowanie trzech projektów. Pierwszy z nich zakładał utworzenie lokalnego serwisu informacyjnego, drugi serwisu dla rolników, a trzeci strony promującej płużnicką kulturę i turystykę. Przyjęto, iż serwisy te zostaną ze sobą powiązane i będą miały zbliżoną szatę graficzną. Rozwiązanie to miało spowodować efekt synergii promocji poszczególnych stron oraz ułatwić użytkownikom poruszanie się po portalach.

Pod koniec 2006 roku przystąpiono do realizacji poszczególnych projektów w ramach programu e-Vita II. W miejscowości Orłowo, stowarzyszenie, przy znacznym wsparciu Urzędu Gminy Płużnica, utworzyło Publiczny Punkt Dostępu (PPD) do Internetu. Większą część otrzymanej dotacji przeznaczono na zakup wydajnego, multimedialnego laptopa. Z kawiarenki internetowej korzysta głównie młodzież, która przychodzi popołudniami, po zakończeniu zajęć w szkole. Punkt wykorzystywany jest także przez świetlicę środowiskową i Klub Pracy w Orłowie, które mieszczą się w tym samym budynku. PPD jest również przydatny dla uczestników biwaków i szkoleń organizowanych w Zielonej Szkole znajdującej się w sąsiednim budynku. Mogą oni podczas pobytu w Orłowie korzystać z zasobów Internetu.

Największym przedsięwzięciem programu w gminie Płużnicy była rozbudowa Niekomercyjnej Sieci Komputerowej (NSK). W ramach tego projektu wymieniona została większość stosowanego do tej pory przez Stowarzyszenie Młodych sprzętu. Zamieniono tanie i zawodne urządzenia na stacje bazowe zbudowane w oparciu o system MiktoTik. Jednocześnie stworzono wydajną sieć szkieletową pracującą w częstotliwości 5Ghz z centralnym punktem umiejscowionym w Płużnicy. Postawienie 16m masztu umożliwiło podłączenie do sieci trzech kolejnych wsi z terenu gminy Płużnica. Dodatkowo wdrożono komputerowy system zarządzania siecią i utworzono serwis internetowy www.bezprzewodowo.pl. przeznaczony dla klientów sieci.

Działaniom tym towarzyszyły równie istotne zmiany organizacyjne. Zmieniona została nazwa stowarzyszenia na Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja, organizacja wynajęła i wyremontowała nowe biuro, stała się czynnym płatnikiem podatku VAT i zwiększyła zatrudnienie o trzy osoby.  W trakcie realizacji projektu nastąpił przyrost liczby abonentów sieci z 95 do 165.

Integralnym komponentem programu e-Vita II były szkolenia komputerowe.  W gminie Płużnica w okresie od stycznia do września 2007 r. zorganizowanych zostało dwanaście szkoleń, w tym cztery z podstaw obsługi komputera i korzystania z Internetu, dwa z zakresu obsługi edytora tekstu i arkusza kalkulacyjnego, cztery z grafiki komputerowej i tworzenia stron www oraz po jednym z e-księgowości i handlu internetowego. W zajęciach tych łącznie udział wzięły 134 osoby.

W tym samym okresie trzy lokalne organizacje realizowały swoje projekty, które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu Internet w lokalnych działaniach. Towarzystwo Rozwoju Gminy Płużnica stworzyło Zawsze Aktualny Portal Gminny kurenda.pl, Stowarzyszenie Klubów Pracy i Pomocy Rodzinie w Gminie Płużnica serwis rolnikonline.pl, a Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica portal kulturalno-turystyczny kulturalny.eu. Strony te są połączone ze sobą. Mają wspólny panel administracyjny, jedną bazę danych użytkowników i identyczną funkcjonalność w zakresie obsługi. Internauta może dzięki temu łatwo przemieszczać się pomiędzy portalami i wystarczy, że zapamięta adres tylko jednego z nich. Dodatkowo wystarczy jedna rejestracja, aby korzystać w pełni z trzech różnych tematycznie serwisów.

Program Wieś Aktywna e-Vita II Budowanie Społeczeństwa Informacyjnego, zakładał wdrożenie we wszystkich gminach uczestniczących w przedsięwzięciu, jednej wspólnej aplikacji. Podczas spotkań lokalnych koordynatorów i informatyków wypracowano koncepcję gminnej internetowej tablicy ogłoszeń. Po kilku miesiącach prac powstała strona www.i-jarmark.pl. W Płużnicy za promocję serwisu i zbieranie ogłoszeń odpowiedzialne było Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja. W okresie od września do listopada 2007 r. stowarzyszenie zamieściło ponad 50 ofert kupna i sprzedaży różnych przedmiotów.

Efekty realizacji e-Vity


Program e-Vita II realizowany był w gminie Płużnica przez półtora roku i obejmował szereg działań. Trudno jednoznacznie i precyzyjnie określić efekty jego realizacji, bez przeprowadzania odpowiednich badań. Można natomiast wskazać pewne zjawiska i zdarzenia związane z podniesieniem poziomu informatyzacji gminy, które wystąpiły w czasie jego trwania lub bezpośrednio po jego zakończeniu.

Na początku 2006 roku, podczas prac nad zintegrowaną strategią rozwoju obszaru Wieczno, jeden z przedstawicieli władz samorządowych powiedział, że dostęp do Internetu jest jedną z najmniej istotnych potrzeb mieszkańców. Trudność w przekonaniu o celowości zaplanowania wydatków na informatyzację sprawiła, iż ostatecznie sfinansowano jedynie powstanie portalu promującego region.  Natomiast w tworzonej w 2007 roku Lokalnej Strategii Rozwoju, jednym z dwóch tematów wiodących to wzrost konkurencyjności regionu poprzez stosowanie innowacji i nowych technologii, w ramach którego pierwszym celem strategicznym jest rozwój społeczeństwa informacyjnego. Wzrosła świadomość znaczenia projektów związanych z nowymi technologiami i ich realnego wpływu na rozwój lokalnych społeczności. Wyraźne jest  również zapotrzebowanie na finansowanie przez Lokalną Grupę Działania projektów związanych z Internetem.

Kolejnym znaczącym przykładem jest kampania wyborcza w 2006 roku. Po raz pierwszy w historii gminy toczyła się ona również w Internecie. Kandydaci na wójta toczyli dyskusję na lokalnym forum internetowym oraz wysyłali e-maile zachęcające do głosowania na nich. Jeden komitet wyborczy dodatkowo stworzył własną stronę www poświęconą wyborom. Zjawisko to jednoznacznie świadczy o dostrzeżeniu Internetu jako ważnego narzędzia promocyjnego.

Pewne zmiany zaszły również w lokalnej administracji. Przed rozpoczęciem e-Vity, Urząd Gminy Płużnica posiadał już własny serwis internetowy www.pluznica.pl, redagował Biuletyn Informacji Publicznej, a pracownicy korzystali z zasobów Internetu poprzez przeglądarki www oraz pocztę elektroniczną. W trakcie trwania programu utworzone zostało stanowisko  podinspektora ds. promocji gminy i informatyki. Strona www.pluznica.pl stała się bardziej aktualna i uruchomiono internetową galerię zdjęć. Dodatkowo ułatwiona została komunikacja z pracownikami urzędu za pomocą poczty elektronicznej.  Jedyny adres ogólny ugpluznica@pro.onet.pl  zastąpiony został adresami wojt@pluznica.pl,  sekretarz@pluznica.pl , skarbnik@pluznica.pl  i informatyk@pluznica.pl .

Innym wskaźnikiem świadczącym o rozwoju społeczeństwa informacyjnego w gminie Płużnica, jest rosnąca ilość mieszkańców zainteresowanych uzyskaniem dostępu do Internetu. Do biura Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja systematycznie zgłaszają się osoby chcące podłączyć się do sieci. Zwykle są to sąsiedzi dotychczasowych klientów Płużnickiej Bezprzewodowej Sieci Komputerowej. Występuje również silna presja mieszkańców miejscowości, którzy nie są w zasięgu PBSK. Ich potrzeba stałego dostępu do Internetu jest na tyle duże, iż są gotowi pomagać w znalezieniu wystarczającej ilości chętnych osób oraz odpowiedniego miejsca na nadajnik. Zdarza się również, iż uczestnicy szkoleń podstawowych po zakończeniu zajęć decydują się na podłączenie do Internetu swojego domowego komputera.

Podczas realizacji programu e-Vita II, w gminie Płużnica odbyło się dwanaście szkoleń. Mimo, iż gmina liczy jedynie 5 300 mieszkańców, zajęcia te nie zaspokoiły wszystkich potrzeb związanych z nabywaniem umiejętności korzystania z komputera i Internetu. Ich uczestnicy dopytują się o kolejne, umożliwiające pogłębienie ich umiejętności.  Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja przyjmuje również zapytania i zgłoszenia od nowych osób, także spoza terenu gminy. Udało się częściowo przełamać stereotyp, iż komputer i Internet są jedynie dla ludzi młodych. Stowarzyszenie wypracowało własną metodykę prowadzenia zajęć, która przynosi pozytywne efekty i sprawia, iż uczestnicy są z nich zadowoleni. Dodatkowo, tego typu działalnością, zainteresowały się dwa inne stowarzyszenia. Towarzystwo Rozwoju Gminy Płużnica i Lokalna Grupa Działania Wieczno pod koniec 2007 roku złożyły wnioski o dofinansowanie projektów, w których przewidziano prowadzenie szkoleń komputerowych.

Utworzony w Orłowie Publiczny Punkt Dostępu do Internetu jest jednym z pięciu w gminie. Mieszkańcy mogą przeglądać strony www także w dwóch kawiarenkach internetowych w Płużnicy oraz na komputerach w bibliotece w Nowej Wsi Królewskiej i w Płużnicy. Podczas spotkań informacyjnych przeprowadzonych przez CTI e-Misja w listopadzie 2007 roku, mieszkańcy kolejnych pięciu miejscowości informowali o potrzebie stworzenia takiego punktu w ich świetlicach.

W Gminie Płużnica zwiększa się ilość stron internetowych oraz systematycznie wzrasta częstotliwość ich aktualizacji. Swoje własne strony mają Urząd Gminy Płużnica (www.pluznica.pl), Lokalna Grupa Działania WIECZNO (www.lgdwieczno.pl*), Towarzystwo Rozwoju Gminy Płużnica (www.trgp.mga.com.pl), Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja (www.e-misja.org.pl*), Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica (www.smgp.emisja.org), Kujawsko-Pomorska Sieć Współpracy Leader+ z siedzibą w Płużnicy (www.siec.org.pl*) oraz firmy Plast-Farb (www.plast-farb.com.pl) i Nitex (www.nitex.net.pl). Dodatkowo działają lokalne serwisy www.kurenda.pl*, www.kulturalny.eu*,  www.rolnikonline.pl*, www.wieczno.pl*, www.emisja.org oraz www.bezprzewodowo.pl*. Z miesiąca na miesiąc rośnie również liczba osób odwiedzających poszczególne witryny. Serwisy oznaczone * utrzymywane są na serwerze CTI e-Misja i w listopadzie 2007 r. zanotowały łącznie 5 200 wizyt, przy prawie 115 000 wyświetlonych podstronach. W porównaniu ze styczniem 2007 r. ilość wizyt wzrosła ponad 3-krotnie, a ilość wyświetlanych podstron 5,5-krotnie.

Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja


Bezpośrednim efektem realizacji programu e-Vita II w jest powstanie w Płużnicy organizacji, która zdecydowała zajmować się tylko i wyłącznie budowaniem społeczeństwa informacyjnego. Można przypuszczać, iż jest to jedno z pierwszych w Polsce stowarzyszeń działających na terenach wiejskich, wyspecjalizowanych w tym zakresie. Stowarzyszenie Młodych Gminy Płużnica przekształciło się w Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja. Główne obszary działalności organizacji to budowa bezprzewodowych sieci komputerowych, tworzenie lokalnych serwisów informacyjnych oraz prowadzenie szkoleń z zakresu obsługi komputera i korzystania z Internetu. W Centrum pracują cztery osoby. Jedna osoba odpowiedzialna jest za koordynację projektów i prowadzenie szkoleń, druga jest administratorem bezprzewodowej sieci komputerowej, trzecia aktualizuje serwisy internetowe  i zajmuje się promocją, a czwarta prowadzi księgowość. W 2007 roku budżet stowarzyszenia wynosił blisko 195 000 zł.

Po zakończeniu programu Fundacji Wspomagania Wsi i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności stowarzyszenie pozyskało dofinansowanie na swoje projekty z innych źródeł. W ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich zorganizowano sześć szkoleń komputerowych dla przedstawicieli organizacji pozarządowych z powiatów wąbrzeskiego i chełmińskiego oraz prowadzono dla nich doradztwo informatyczne. Kolejny projekt dofinansowany został ze środków programu Rzeczpospolita Internetowa Fundacji Grupy TP i UNDP. Przewiduje on przeprowadzanie dziesięciu spotkań informacyjnych i czterech szkoleń komputerowych, promocję portalu www.kurenda.pl, wydanie mini przewodnika internetowego, podłączenie do Internetu czterech świetlic wiejskich oraz stworzenie dziesięciu stron internetowych dla lokalnych firm i organizacji.
 

 

Plany

Centrum Technologii Informacyjnych e-Misja zamierza rozbudowywać Płużnicką Bezprzewodową Sieć Komputerową, pomagać w budowaniu podobnych sieci w innych gminach, szkolić z zakresu obsługi komputera i korzystania z Internetu oraz tworzyć i rozwijać lokalne serwisy informacyjne. Jako potencjalne źródło finansowania tych działań organizacja przewiduje Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz czwartą oś Leader, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

 

Marcin Skonieczka, Płużnica

2009-08-17