Program e-VITA
O programie
Od stycznia 2004 roku Fundacja Wspomagania Wsi w partnerstwie z Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności prowadziła program „Wieś Aktywna. Budowanie Społeczeństwa Informacyjnego - e-VITA”. Partnerem i inicjatorem pierwszej edycji programu była również firma Cisco Systems wraz z Cisco Foundation. Trzecia edycja programu zakończyła się w sierpniu 2011 roku.
Misją programu był rozwój wsi z wykorzystaniem technologii informacyjnych. Program miał na celu pobudzanie społecznego i gospodarczego rozwoju obszarów wiejskich poprzez wsparcie wykorzystania technologii informacyjnych przez mieszkańców.
Program e-VITA realizowany był na dwóch równoległych poziomach - ogólnopolskim i lokalnym Pierwszy poziom reprezentowały działania o charakterze informacyjno-edukacyjnym. Poziom lokalny to bezpośrednie wsparcie samorządom wybranym w ogólnopolskich konkursach.
Główne kierunki działań w programie e-VITA
Działania informacyjno-edukacyjne obejęły m.in. prowadzenie serwisów informacyjnych: www.witrynawiejska.org.pl oraz www.internetnawsi.pl, organizację ogólnopolskich oraz regionalnych konferencji, warsztatów i seminariów regionalnych, debat przy okrągłym stole, działalność wydawniczą, szkolenia e-learningowe.
Bezpośrednie wsparcie samorządów w ramach I i II edycji programu obejmowało: tworzenie strategii informatyzacji gminy, budowę sieci teleinformatycznych w gminie, publicznych punktów dostępu do Internetu, szkolenia dla mieszkańców i kadr samorządowych. W trzeciej edycji programu bezpośrednie wsparcie samorządów obejęło: doradztwo w planowaniu budowy sieci teleinformatycznych, edukację pracowników gminnych instytucji i mieszkańców, szkolenia i doradztwo dla lokalnych liderów w zakresie planowania i prowadzenie projektów, przygotowanie trenerów do prowadzenia szkoleń z mieszkańcami.
Pierwsza i druga edycja programu e-VITA
W pierwszej, pilotażowej edycji programu, prowadzonej w partnerstwie przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności, Cisco Systems i Fundację Wspomagania Wsi udział wzięło 6 gmin, wybranych w ogólnopolskim konkursie: Białogard (woj. zachodniopomorskie), Cekcyn (woj. kujawsko-pomorskie), Mały Płock (woj. podlaskie), Recz (woj. zachodniopomorskie), Stoszowice (woj. dolnośląskie), Zelów (woj. łódzkie). W ramach programu w gminach powstało 6 gminnych strategii rozwoju IT, w których przygotowaniu wzięli udział mieszkańcy. Zrealizowano część działań zapisanych w strategiach: wybudowano sieci internetowe, zorganizowano publiczne punkty dostępu do Internetu, przeprowadzono szkolenia. Lokalne organizacje otrzymały dotacje, które pomogły im wykorzystać Internet w usprawnieniu swoich działań.
Druga edycja programu realizowana była w okresie od stycznia 2006 do września 2008 w partnerstwie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Fundacji Wspomagania Wsi. Uczestniczyło w niej 13 lokalnych partnerstw wybranych w ogólnopolskim konkursie, z czego 5 z nich kontynuowało prace rozpoczęte w pierwszej edycji programu. Były to następujące gminy: Baranów Sandomierski (woj. podkarpackie), Bodzanów (woj. mazowieckie), Borne Sulinowo (woj. zachodniopomorskie), Dobrcz (woj. kujawsko-pomorskie), Myszyniec (woj. mazowieckie), Płużnica (woj. kujawsko-pomorskie), Strzelin (woj. dolnośląskie), Zawady (woj. podlaskie) oraz partnerstwa z pierwszej edycji programu: Białogard, Mały Płock, Recz, Cekcyn, Stoszowice. W skład partnerstw weszły lokalne władze i organizacje pozarządowe.
Program rozpoczął się od spotkań mieszkańców i przedstawicieli lokalnych instytucji z ekspertami, które pozwoliły na sprecyzowanie potrzeb, oczekiwań i zasobów społeczności. Na tej podstawie opracowane zostały strategie informatyzacji gmin. W oparciu o nie przeprowadzono dalsze działania: wybudowano niekomercyjne sieci komputerowe, powstały publiczne punkty dostępu do Internetu, przeszkolono mieszkańców z obsługi komputera. Ponadto zrealizowano projekty wykorzystania Internetu w lokalnych działaniach, m. in. tworząc gminne, społeczne i edukacyjne strony internetowe.
Na zakończenie drugiej edycji programu koordynatorzy lokalni podsumowali działania programu w swoich regionach. Oto raporty z gmin: Baranów Sandomierski, Białogard, Bodzanów, Borne Sulinowo, Cekcyn, Dobrcz, Mały Płock, Myszyniec, Płużnica, Stoszowice, Strzelin, Recz, Zawady.
W liczbach pierwsza i druga edycja programu (na poziomie lokalnym) łącznie przedstawiają się następująco:
-
powstało 31 publicznych punktów do Internetu, miejsc gdzie każdy mieszkaniec może skorzystać z komputera podłączonego do Internetu;
-
2527 osób wzięło udział z zakresu podstawowej i zaawansowanej obsługi komputera;
-
44 lokalne organizacje realizowały projekty, których efektem było powstanie stron internetowych zawierających informacje o wydarzeniach w gminie, promujące dziedzictwo kulturowe danej miejscowości;
-
wybudowano 12 niekomercyjnych sieci komputerowych, które umożliwiły dostęp do Internetu mieszkańcom 67 wsi i miasteczek, a wśród abonentów są szkoły, ośrodki zdrowa, świetlice i biblioteki;
Oprócz bezpośredniego wsparcia dla wybranych gmin w obydwu edycjach programu prowadzono ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne skierowane do szerokiej grupy odbiorców. Wdrożenia w kilkunastu gminach pozwoliły na zebranie doświadczeń, które były następnie przekazywane przedstawicielom innych gmin, zainteresowanym rozwojem i wykorzystaniem technologii informacyjnych na swoim terenie. Do nich skierowano konferencje (8 ogólnopolskich lub regionalnych konferencji – blisko 2100 uczestników), publikacje (wydano 8 książek poruszających różne aspekty budowy społeczeństwa informacyjnego w małej gminie) oraz portal Witryna Wiejska, na którym systematycznie publikowane i zamieszczane są materiały szkoleniowe, przykłady „dobrych praktyk”, przedsiębiorczości i publicystyka.
Jedną z publikacji powstałą w drugiej edycji programu był poradnik dla samorządowców „Metoda e-VITA - jak informatyzować gminę”. Poradnik opisuje wszystkie elementy działania, które wspierają wykorzystanie technologii informacyjnych w rozwoju wsi:
-
zaplanowanie działań w oparciu o posiadane zasoby i istniejące potrzeby
-
zapewnienie powszechnego dostępu do Internetu
-
wsparcie mieszkańców w zdobyciu wiedzy potrzebnej do korzystania z komputera i Internetu
-
tworzenie lokalnych usług i zasobów dostępnych w sieci i stałe doskonalenie tego, co już zostało osiągnięte.
Poradnik wskazywał samorządowcom możliwość podjęcia się tematu rozwoju społeczeństwa informacyjnego w gminach, mimo, iż nie jest to zadanie własne gmin.
Trzecia edycja programu e-VITA
Trzecia edycja programu realizowana była od grudnia 2008 roku do sierpnia 2011 roku. W tym etapie wiele uwagi poświęcono wsparciu gmin w efektywnym wykorzystaniu funduszy europejskich przeznaczonych m.in. na budowę ICT na wsi oraz na monitorowanie przebiegu ich wydatkowania przez polskie władze.
Program składał się z trzech elementów:
1. wsparcia wybranych gmin w rozwijaniu sieci teleinformatycznych;
2. przekazywania szerokiej grupie przedstawicieli samorządów wiedzy związanej z rozwojem technologii informacyjnych;
3. inicjowania publicznej debaty na ten temat.
W trzeciej edycji programu prowadzone były działania zmierzające do zaplanowania i wybudowania sieci teleinformatycznych na terenie 27 gmin tworzących 5 „dużych” partnerstw tzw. klastrów. Realizator programu e-VITA III udzielił wsparcia 5 międzygminnym partnerstwom w zaplanowaniu budowy teleinformatycznych sieci szerokopasmowych na ich terenie. Wsparcie to obejmowało bezpłatną, doradczą pomoc ekspertów w planowaniu budowy sieci teleinformatycznych, dofinansowanie przygotowania dokumentów niezbędnych do złożenia wniosków o środki Unii Europejskiej na realizację inwestycji, szkolenia i doradztwo dla lokalnych liderów w zakresie planowania i prowadzenia projektów budowy społeczeństwa informacyjnego. Zorganizowano 3 warsztaty (spotkania OSAnet), w których uczestniczyli wójtowie, burmistrzowie, informatycy, przedstawiciele operatorów, eksperci z Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Przekazywanie szerokiej grupie odbiorców wiedzy na temat możliwości wykorzystania technologii informacyjnych w rozwoju wsi objęło (podobnie jak w poprzednich edycjach programu): organizację konferencji, działalność wydawniczą i prowadzenie serwisów internetowych
Ważnym zadaniem programu było inicjowanie debaty publicznej na temat barier w wykorzystaniu środków Unii Europejskiej przeznaczonych na rozwój ICT na terenach wiejskich. Zorganizowano 6 debat okrągłego stołu w czasie których w gronie kilkunastu osób, samorządowców, ekspert, operatorów, strony rządowej rozmawiano w jaki sposób usprawnić proces pozyskiwania środków unijnych oraz jakie zmiany należałoby wprowadzić, aby ten proces przebiegał skutecznie.
Prowadzono działalność wydawniczą - wydano 6 publikacji oraz 11 materiałów metodycznych. Materiały dostępne są w bibliotekach Witryny Wiejskiej oraz Internetu na wsi. Ponad 10 600 publikacji trafiło w ręce odbiorców.
Podsumowanie
Kluczową rolę w procesie budowania społeczeństwa informacyjnego w wiejskich gminach i w małych miastach odgrywają lokalni liderzy. Zainteresowanie wójta lub burmistrza sprawami informatyzacji i rozumienie tych zagadnień stanowi klucz do sukcesu. Alternatywą może być silna organizacja pozarządowa skupiająca entuzjastów technologii. Sądzimy również, że niezbędnym elementem powodzenia procesu informatyzacji na wsi jest odpowiednia komunikacja z mieszkańcami – promocja działań i konsultacje. Wypracowanie standardów współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, a także z firmami działającymi w zakresie technologii informacyjnych z pewnością przyspieszyłoby proces budowania społeczeństwa informacyjnego na wsi.
O Fundacji Wspomagania Wsi
Fundacja Wspomagania Wsi została powołana w 1999 roku, w wyniku połączenia Fundacji Wspomagającej Zaopatrzenie Wsi w Wodę (powstała w 1987 roku) i Fundacji Rolniczej (powstanie – 1991 rok). Jej celem jest m.in.: wspomaganie inicjatyw gospodarczych i społecznych mieszkańców wsi i małych miast oraz inicjatyw związanych z poprawą stanu infrastruktury obszarów wiejskich, poprawa warunków życia i gospodarowania, rozwój społeczny i kulturalny oraz rozwój oświaty.
Inne działania FWW w zakresie promocji wykorzystania Internetu przez mieszkańców wsi
Fundacja Wspomagania Wsi prowadzi szkolenia „Internet dla seniora” oraz konkursy internetowe dla gimnazjalistów („Poznawaj Polskę” i „Know America”). We współpracy z Collegium Civitas rozwija „Wszechnicę internetową”.
O Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności
Misją Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności jest działanie na rzecz umacniania demokracji i społeczeństwa obywatelskiego, wyrównywania szans rozwoju indywidualnego i społecznego oraz wspieranie gospodarki rynkowej w Polsce. Fundacja, jedna z największych w naszej części Europy, realizuje kilkanaście dużych programów oferujących dotacje i inne formy wsparcia dla organizacji pozarządowych i inicjatyw lokalnych. Więcej informacji na stronie internetowej www.pafw.pl.
O Cisco Systems Poland
Cisco Systems jest światowym liderem wytwarzającym produkty sieciowe dla najróżniejszych zastosowań, od małych sieci lokalnych po potężne sieci korporacyjne ponadnarodowych gigantów dzisiejszego świata gospodarki. Urządzenia Cisco Systems tworzą niezbędną w obecnej dobie infrastrukturę firm, banków, uczelni, służb miejskich oraz agencji rządowych na całym świecie. Cisco Systems Poland był partnerem Fundacji Wspomagania Wsi w projekcie e-VITA i e-VITA II. Więcej informacji o Cisco Systems Poland na stronie internetowej www.cisco.com.
